Kinderspel is werk

Hallo,

Tot nu toe heb ik nog niet echt iets gezegd over de naam keuze van het blog. Nu wil ik daar graag iets over vertellen. Mijn 2 grote heldinnen en inspiratie bronnen die helpen bij de ontwikkeling van Hannah zijn Maria Montessori en Aletha Solter. Beiden dokters die hun hele leven met kinderen hebben gewerkt en inzichten hebben neergeschreven die zo krachtig zijn. Wat ze voorstellen is zo constructief en positief. Helemaal zonder angst, of dingen forceren, zij hebben gezien hoe bijzonder die kleintjes zijn en hoe de gangbare manieren die werden toegepast om kinderen te “helpen” eerder een beperking vormden. Beiden zijn er van overtuigd dat straffen en belonen enkel negatieve effecten heeft, en beiden erkennen dat zo veel mogelijk aan de behoeften van een kind te gemoed komen enkel positieve effecten heeft. En dat autonomie een grote behoefte is, dat een kind eigenlijk zelf heel goed weet wat het nodig heeft, en dat het in een geschikte omgeving precies die materialen selecteert die zijn ontwikkeling op dat moment ten goede komen.

Hoe kijkt Maria naar spel? Maria zag dat wat het kind doet helemaal niet doelloos is. Want zo werd het spel van een kind in die tijd wel vaak ervaren; zich doelloos bezig houden. En omdat een kind constant bezig is een kleine wetenschapper te zijn, en om opnieuw en opnieuw iets te proberen zodat het meesterschap en expertise kan krijgen over een bepaalde handeling zag Maria het kinderspel als essentieel werk. Het werk van het kind.

Hoe kijkt Aletha naar spel? Aletha ziet spel als de taal van het kind. Een kind kan zich nog niet zo goed uitdrukken als volwassene in woorden en heeft nog niet die virtuositeit die volwassenen hebben met taal. Zij hebben in het aller begin enkel hun huilen om zichzelf tot expressie te brengen, en op een gegeven moment komt daar spel bij. Aletha heeft meerdere categorien van spel geïdentificeerd. En omdat Aletha het vooral ziet als een vorm van expressie is het ideaal als er gespeeld wordt samen met iemand. En zo kan het spel een kader vormen om het kind te helpen met spanningen los te laten door te lachen. Er is bijvoorbeeld “symbolisch spel”; denk aan poppen enzo en spelen dat de pop op het potje moet. Zo kan een kind gebeurtenissen verwerken waar het nog spanningen rond heeft of wat angst ervaart. Op het potje gaan is best spannend voor een lerend kind! En hier in huis komt het thema vaak terug! Er is ook “nonsense play” gewoon gek doen dus, en je kind laten lachen. Hier hoeft eigenlijk geen uitleg bij he, dat doen we toch allemaal ;). Dan zijn er “power reversal games” hier kan het kind eens de positie van de bovenhand beleven. Dat zijn alle spelletjes waarin het kind “wint”, de ouder zwak, klungelig, boos, dom is. Waarom gewoon lopen als je ook af en toe eens kan vallen, en waarom niet eens iets niet snappen dat je peuter al lang onder de knie heeft? En, laat je peuter je eens om duwen terwijl jij niet snapt hoe ze dat voor mekaar krijgt. Die laatste is hier althans een enorm success. Als Hannah even “te lang moet stilstaan om die kleren aan te krijgen” dan zie ik een glimlach verschijnen en een voorzichtige duw in mijn richting komen. Ik weet dan wat ik moet doen. Zeker ook niet te vergeten zijn de “separation games”. Ook hier doen we dat eigenlijk al van nature uit, en het zit ook in onze cultuur zonder dat we precies aan deze theorie denken. We doen het gewoon. Denk maar aan kiekeboe, verstoppertje, … en de kinderen willen meer en meer, en ze kunnen er goed door lachen en spanningen rond achter gelaten te worden te herstellen. Denk maar aan alleen in een bedje liggen, naar de opvang moeten, naar school, en ook gewoon die keren dat jouw aandacht ergens anders is. Er zijn nog categorien en ik raad zeker aan om het boek attachment play te lezen.

SONY DSC
beer op het potje

Ik vind het steeds geruststellend dat heel veel van dat opvoeden eigenlijk natuurlijk komt. En vandaar dat het wel passend vond om ook dat als kinderspel te zien. Laat jezelf toe om het te doen op een manier die voor jou goed en natuurlijk aanvoelt. En zo wordt het letterlijk kinderspel. Het wordt moeilijk als je vanuit je hoofd begint op te voeden als je denkt dat bepaalde dingen moeten. Als je iets uit plicht, schuldgevoel of angst gaan doen dan wordt het ook heel moeilijk om contact te houden met je gevoel en ook met je kind. En Attachment play is dan letterlijk de dankbare weg naar een hersteld contact! speel dus met je kind, en opvoeden wordt kinderspel. sort off 😉

Spelen is als volwassene lang niet altijd makkelijk. Het wordt snel “saai”, en we willen liefst andere dingen doen die we nog “moeten” doen. En misschien hebben we het zelf als kind niet heel veel meegemaakt dat we samen met onze ouders speelden en kunnen we dus moeilijk contact maken met dat gevoel van hoe heerlijk het kan zijn. Of we hebben geen inspiratie. En wat ik hier rond vooral wil meegeven. Elke minuut die je met je kind speelt zal al een effect hebben. Het is een hele goeie tijds- en energie investering. Kinderen werken opeen veel beter mee, ze zijn vrolijker. En als je eens al de tijd zou samen tellen dat je in een power struggle zit, dan lijkt het me toch interessanter om die tijd al spelend door te brengen. 😉

SONY DSC
pop moet ook kleertjes aan

Afsluitende gedachte: Wat een kind alleen doet is misschien helemaal niet spelen maar eerder werken. En wat een kind samen met ons doet is spelen. En dat is spel is een gesprek vol vreugde en het helpt ons om hen te helpen!

Veel spel genot!