Over verdoving van pijnlijke en vrolijke gevoelens

Hallo,

Enkele dagen terug schreef ik in mij blogpost rond creativiteit over het loskomen van angst. De kleine stapjes methode, en het bewust omzetten van de interne dialoog. En die methoden zijn zo krachtig om over angst heen te komen. Die kleine stapjes methode lijkt heel erg op het attachment play dat Aletha Solter aanbeveelt om met kinderen te doen die angst hebben. Het voorbeeld dat ze in haar boek beschrijft is dat als jouw kind bang is van honden. Dan zou je kunnen kijken waar die grens van comfort ligt en daarrond te gaan spelen met toenadering en terugkeren. Een beetje zoals de zee op het strand aankomt. Als eerste stap zou je bijvoorbeeld je kind op de arm kunnen nemen en wijzen naar een hond. “Kijk daar is een hond!” en al spelend kan je je kind extra beschermen. “Zullen we nog eens kijken? … ooh dat was spannend”. En als je kind lacht weet je dat je de juiste balans gevonden hebt tussen de comfortzone en de  veiligheidszone. Op den duur kan je misschien eens de staart van de hond aanraken en daarna weer even lachend wegrennen.

Deze ochtend toen mijn dochtertje al helemaal aangekleed was en we waren klaar om te vertrekken wilde ze nog even in bed kruipen en kondigde ze aan dat ze ging slapen. Ze klonk heel speels. Slapen is altijd een beetje spannend, want het betekent toch altijd een afscheid. Er zijn slaapjes overdag zonder dat er een volwassene in de kamer blijft en zij gaat eerder naar bed, dus dat is ook weer even alleen zijn, en het slapen op zich is ook even naar een andere “plek”. We gaan precies even weg als we inslapen. Ik had een vermoeden dat ze een afscheidsspelletje wilde slepen en ik deed mee. Ik legde het deken over haar heen, gaf haar een dikke zoen, ik gooide kusjes naar haar terwijl ik naar de deur liep en zei “slaapwel!”. Ik ging even achter de deur staan en kwam dan weer binnengerend om haar snel terug een knuffel te geven. Ze gierde van het lachen. Om weer even helemaal veilig te zijn moest het deken er weer af en kwam ze me een hele dikke knuffel geven. Toen wilde ze nog een keer spelen. Na een keer of 4, kroop ze uit bed en wilde naar beneden gaan. Ik had het idee dat ze het toch net een tikkeltje spannend had gevonden. Toen we beneden waren kondigde ze terug aan dat ze ging gaan slapen. Ik vroeg of ze op de zetel wilde slapen en ze weigerde. Het moest boven zijn. We hebben het spelletje nog een paar keer gespeeld en opnieuw gierde ze van het lachen. Kinderen weten echt precies wat ze nodig hebben. Ik sta er altijd weer van te kijken.

Ik wilde daar nog even op terugkomen vandaag omdat lachen zo heilzaam is in relatie tot angst. En dat is bij volwassenen ook zo. Heb je bij jezelf al eens opgemerkt dat je vaak begint te lachen als je aan de rand van je comfortzone komt? bijvoorbeeld als iemand je vraagt om te dansen of een foto wil nemen van je?

Het valt me zo op dat we in onze cultuur niet echt stilstaan bij het ontspannende en genezende van lachen en huilen. We weten wel dat het deugd doet al wij even kunnen lachen of huilen bij iemand die naar ons luistert, maar we staan er niet zo bij stil dat als we dat niet doen, we toch IETS moeten met die gevoelens. En dat iets is toch meestal onderdrukken tot het niet meer lukt om te onderdrukken en dan schieten we wel eens uit op een manier die we laten betreuren.

Marion Rose, die een echte ambassadeur is van Aware Parenting beschrijft dat je maar 3 dingen kan met emoties:

  • Expressie
  • Repressie
  • Agressie

De eerste is natuurlijk de enige gezonde manier van omgaan met emoties en toch ontmoedigen we dit een beetje in onze cultuur. De andere twee zijn eigenlijk maar tijdelijke oplossingen. Je kan het maar tijdelijk onderdrukken en als je je afgereageerd hebt voel je ook maar tijdelijk een verlichting. Die gevoelens zullen nog eens naar boven komen op een later moment, wachtend om op dat moment tot expressie te komen.

De manier waarop we dat onderdrukken verschilt van persoon tot persoon. Die repressiemechanismen of controle patronen zoals Aletha ze beschrijft helpen ons als een soort verdoving. En het is goed dat we die mechanismen kunnen inzetten, want anders zouden we op eender welk moment kunnen overspoeld worden met gevoelens van bijvoorbeeld pijn en angst. Het feit dat we dat kunnen reguleren zorgt ervoor dat we kunnen functioneren in de maatschappij. Dit is wat er bedoeld wordt als men het heeft over emotionele intelligentie (EQ). We maken van alles mee doorheen onze dag, en we kunnen onze extase en onze angst en ons verdriet opsparen tot we bij iemand zijn die naar ons kan luisteren of tot we zelf even de tijd kunnen nemen om te reflecteren.

Dus die controle patronen werken een beetje als een verdoving die ons beschermt wanneer we dat nodig hebben maar de keerzijde is natuurlijk ook dat we meteen verdoofd zijn voor alle gevoelens. We kunnen jammer genoeg niet kiezen om de nare gevoelens te verdoven en de vreugdevolle gevoelens wel nog te voelen.  Zo zou het bijvoorbeeld kunnen dat iemand die graag een glaasje drinkt om zich even wat beter te voelen, en toch nog een leuke avond wil beleven op zoek kan gaan naar net een wat spannender moment om net wat MEER te kunnen beleven. Hetzelfde met suiker, internetten, sporten, …

En gelukkig is het nooit te laat om te kiezen voor expressie. En dat wil ik nog even vieren!!

We zijn van nature vol vreugde, vrij van angst en verdriet, heel erg creatief, empathisch, vol van energie, en met een grote drang om een steentje bij te dragen aan onze gemeenschap.

Dus als je jezelf wel eens afvraagt hoe het komt dat je precies niets gedaan krijgt, je wel eens denkt dan je geïsoleerd bent, je moet leren om gelukkig te zijn, dan kan je dus het bovenstaande herinneren en er vanuit gaan dat er iets in de weg zit tussen je natuurlijke zelf en je huidige zelf. En dat kunnen maar 3 dingen zijn:

  • Een tekort aan informatie
  • Een niet ingevulde behoefte
  • Een teveel aan opgestapelde gevoelens

Wat is geluk eigenlijk? en hoe kom je er? Het recept dat we daarvoor geven in onze maatschappij is om hard te werken, dan kan je succesvol zijn, en als je succes hebt dan kan je gelukkig zijn, niet? Wel, ik denk dat er genoeg bewijs is dat dit recept niet werkt. Waarom niet? Telkens als je een doel bereikt hebt wordt de grens van success gewoon weer even verder gelegd, dus de paradox is dat je nooit bij dat geluk komt. En is het niet fantastisch om je te realiseren dat je geluk dus niet moet zoeken, of niet moet leren?

Het recept is: Zelf zorg om je behoeften in de vullen, de juiste informatie over wat je relevant vind, en een veilige omgeving om jezelf tot expressie te brengen!

En het is steeds hetzelfde recept voor geluk, creativiteit, energie, vreugde, connectie, … Want je bent het eigenlijk al, er zit gewoon iets in de weg.

Advertisements

Creatief zijn

Hallo,

Heel veel mensen die zullen je vertellen dat ze niet het creatieve type zijn. Dat ze veel beter zijn in analytische dingen. Ik zou daar graag een groot vraagteken bij willen zetten. Onze hersenen zijn gemaakt om inventieve oplossingen te zoeken, ons aan te passen, buiten de hokjes te kijken en om ons artistiek uit te drukken. Ik denk wat die mensen eigenlijk willen zeggen is: “Ik ben bang om een negatieve evaluatie te krijgen als ik me durf creatief uit te drukken”. We hebben ons het idee aangepraat dat we niet creatief zijn omdat we ergens in onze kindertijd als we een projectje hadden, vervolgens ontmoedigd werden door een leraar, ouder, of leeftijdsgenootje (dat lijkt helemaal niet op een poes wat je daar tekent). Daarna vonden we het misschien niet meer leuk om te tekenen of te dansen, … Of misschien waren we al zo gewoon om onszelf met anderen te vergelijken dat de “schade” niet eens van buitenaf hoefde te komen!

Het idee dat er zo veel mensen rondlopen die ontmoedigd zijn om zich artistiek uit te drukken, en het idee hebben dat ze geen talent hebben, en dat ze misschien zelfs geen “goede” ideeën hebben maakt me verdrietig. Ik zou iedereen graag vertellen dat ze wel eens zouden kunnen schrikken van wat ze allemaal niet zouden kunnen verwezenlijken als ze over die angst heen durven komen. Ik schrijf deze boodschap ook een beetje naar mezelf, want al heb ik het geluk dat ik als kind steeds werd aangemoedigd door mijn moeder, toch zijn er heel wat disciplines waar ik al snel ben afgehaakt omdat ik dacht dat ik geen talent had.

Wat kan je doen om de kans te verminderen dat jouw kind het idee krijgt dat het geen talent heeft?

  • Houd zowel de positieve als de negatieve evaluaties voor jezelf.
  • Maak geen vergelijkingen
  • Beschrijf wat je met je zintuigen kan waarnemen
  • Spiegel de emoties van je kind
  • Vertel je kind wat het met jou doet om hem/haar bezig te zien.
  • Probeer je kind zo veel mogelijk vrijheid te geven om dingen buiten de “normale” pas om uit te proberen.

Het helpt niet om te zeggen dat jij de tekening mooi vind. Een kind kan daardoor een aantal conclusies trekken over de wereld die die haar /hem in de weg kunnen staan. bijvoorbeeld. Mijn mama vind mijn tekeningen altijd mooi, ook diegene waar ik niet zo hard voor gewerkt heb. Misschien maakt het niet uit hoe hard ik aan een tekening werk. Als ik zelf minder tevreden ben met een tekening vind iemand anders die toch nog steeds leuk, misschien kan ik niet zo goed beoordelen, of misschien telt mijn mening helemaal niet.

Als je kind vraagt of jij de tekening mooi vind, dan kun je opteren om te vragen wat hij/zij er zelf van vind. Zo stimuleer je haar/hem om te reflecteren. Als je kind boos is dat het niet lukt kan je die frustratie spiegelen: “Ooooh, je wilde zo graag een boom tekenen en je bent niet blij met hoe het er nu uitziet! Dat vindt je niet leuk! Ik ben hier bij je! En als je er klaar voor bent kan je altijd nog verder oefenen. Of als je kind super blij is met een tekening die af is, kan je zeggen: Oh kijk! Jouw tekening is klaar! En je bent er zo blij mee. Wat leuk! Wil je hem graag ophangen? Je kan ook jouw interesse tonen door te vragen welke dingen zij/hij zo leuk vinden aan de tekening.

Als je tekenen zelf heel belangrijk vind (of eender welk creatief medium dan ook), kan je dat zeggen vanuit jouw eigen beleving in de plaats van als een soort algemene waarheid. En je kan ook uitspreken dat het je zo veel plezier doet om hem/haar bezig te zien in haar/zijn diepe concentratie en harde werk.

Kinderen kunnen soms heel diep geconcentreerd zijn in een zelf uitgevonden leerproject. Bijvoorbeeld twee dingen in mekaar passen die totaal geen relatie met elkaar hebben of een trui als broek aantrekken, … . Hoe meer vrijheid ze hierin krijgen en hoe minder vaak ze horen dat ze het verkeerd doen, of dat dit ding voor iets anders dient, of dat dit niet zo hoort, … . Hoe meer ze zullen vertrouwen in hun eigen inventieve capaciteiten.

SONY DSC

Wat kan je doen om over je eigen drempels heen te komen?

Omdat opvoeden toch nog steeds het beste werkt door het zelf to doen zoals we het willen zien, is het ook interessant om te kijken naar onze eigen belemmeringen. Het inzicht dat wat er in de weg zit eigenlijk een angst is is goed nieuws. Dat betekent namelijk dat je over die angst heen kan komen. De manier om dat te doen is om een soort traject van kleine stapjes af te leggen waar je steeds kiest voor een situatie waar je je enerzijds veilig voelt (emotionele veiligheid) en anderzijds net zo dicht komt van waar je bang voor bent dat je een lichte sensatie van ongemak ervaart. Ga er dus niet meteen helemaal induiken, want dan raak je die emotionele veiligheid kwijt en is het proces niet meer helend. Voor die genezing van angst heb je dus dat evenwicht nodig tussen veiligheid en ongemak. En naarmate dat je het ongemak ombuigt naar comfort groeit de comfortzone en vermindert de angst.

Wat je nog zal nodig hebben om te durven creatief zijn is om er voor te kiezen jezelf niet af te straffen met gedachten die destructief zijn. Als je die gedachten voelt binnenkomen dan kan je jezelf aan het volgende herinneren:

Als het de moeite waard is om geoefend te zijn, is het dus ook de moeite waard om te oefenen.