Leer me het zelf doen

Hallo,

 

Toen ik zwanger was en begon te denken over alle spullen die ik zou nodig hebben dan heb ik van een aantal dingen gewoon aangenomen dat je die nodig hebt. Bijvoorbeeld een wiegje, een bedje, een wandelwagen, een park, een wipstoel, een hoge stoel. En als je deze eens naast elkaar zet dan zie je dat heel deze baby uitzet het doel heeft om de baby vast te gespen weg van de ouder. In geen van deze meubelen kan de baby vrij bewegen, en in geen van deze meubelen kan de baby de veiligheid van de nabijheid van zijn ouder ervaren.

En zonder dat we het beseffen ervaart de baby frustraties. Vaak beginnen ouders op hun beurt ook frustraties te beleven. “stop eens met alles vanuit de hoge stoel op de grond te gooien!”; “toe! doe eens je mond open!”; “Blijf nu eens liggen in de bedje!”; “Nee, het speelgoed hoort IN het park”. Herkenbaar?

SONY DSC

Vaak is onze eerste reactie als ouder om op die manier aanwijzingen te geven over hoe het kind zich “hoort” te gedragen. En we zijn in contact met onze eigen frustraties die eigenlijk gewoon uit het verleden komen. Gevoelens van machteloosheid die komen uit onze kindertijd. Wij voelden ons machteloos en als ons kind niet “wil meewerken” voelen we ons weer machteloos en eigenlijk heeft het niets met het gedrag van het kind te maken. Wij maken als het waren een kleine tijdsreis naar oude emoties die we nooit hebben kunnen uiten bij iemand die naar ons luisterde.

Het mooie is, als we onze doel even verleggen van “het kind te doen meewerken” naar “wat heeft mijn kind nodig, en hoe kan ik die behoefte invullen” dan worden deze frustraties bij het kind niet opgebouwd en is er dus ook geen behoefte aan het “onwenselijke gedrag”.

Welke behoeften zijn er dan dat het kind ingevuld wil zien op zulke momenten? Ik denk aan: Autonomie, onafhankelijkheid, bewegingsvrijheid, zichzelf ontwikkelen, onderzoeken van de fysica van de wereld, emotionele veiligheid, contact, …

SONY DSC

Misschien wil jouw baby zelf bepalen wanneer zij eet, speelt, slaapt. Misschien wil hij helemaal niet gevoed worden en wil hij het gewoon zelf doen. Misschien wil je baby naar hartenlust vrij bewegen door de ruimte. Misschien gooit ze haar boterham op de grond om de zwaartekracht te ontdekken. Of misschien doet hij dat om een spelletje te initiëren omdat hij er nood aan heeft om contact te herstellen, of om door middel van lachen zijn frustraties rond machteloosheid te verwerken. En zo zijn er nog talloze voorbeelden van hoe een baby eigenlijk gewoon zijn eigen noden aan het invullen is als zij “niet willen” mee werken. En je kan met een beetje inlevingsvermogen al snel bedenken welke noden er zijn, en zo kan je zowel je baby als jezelf helpen. En misschien wordt je er nog wat creatiever van door het zoeken naar oplossingen die voor zowel jezelf als voor je baby de noden invullen. En ik wil er ook nog even bij vermelden dat je baby op een gegeven moment oik een behoefte zal hebben om spanningen te ontladen via huilen in jouw nabijheid. Want spanningen die zullen onvermijdelijk toch nog deels worden opgebouwd.

SONY DSC

Hoe kan ik dan aan de behoeften van mijn baby voldoen om deze typische situaties te vermeiden? Om aan de behoeften van autonomie, onafhankelijkheid en bewegingsvrijheid te voldoen raad ik aan om de ruimten waarin je baby vertoeft in te richten zonder meubelen waar zij niet zelf in en uit kan. De Montessori baby kamer is hier een heel mooi voorbeeld van. Er ligt doorgaans een matrasje op de grond in de hoek van de kamer. Daarop ligt de baby op zijn rug. Er hangt een mobile die af en toe vervangen wordt om een gepaste prikkeling aan te bieden. Later een speeltje net binnen handbereik, zo kan hij leren grijpen en vasthouden. Ook zijn er natuurgetrouwe afbeeldingen laag aan de muur zodat een baby zich zal oprichten en zo zijn spieren ontwikkelen om later te leren kruipen. En als hij leert kruipen dan kan hij zelf van het matrasje af, en over een tapijtje naar een laag rekje met enkele zorgvuldig uitgekozen speelgoedjes die gemaakt zijn van natuurlijke materialen. Ook een mandje met huishoud dingen is ideaal als ontdekkingstocht. Zo leert de bay het verschil te voelen in temperatuur, gewicht, … van bijvoorbeeld een houten lepel en een metalen lepel. Een schapenvacht is ook ideaal, zo kan je baby in de buurt blijven van de familie activiteit en als het moe is inslapen in de nabijheid van de ouder. Om aan de behoefte van nabijheid en contact te voldoen heb je in principe geen meubelen nodig. veel knuffelen, spreken tegen haar, zingen, … en laat je baby niet alleen slapen! Soms kan het handig zijn om een draagdoek te gebruiken als je zelf niet beschikbaar bent om stil te zitten. En als je buiten gaat en alle indrukken een beetje wil beperken dan is een draagdoek ook een aanrader. Al adviseer ik toch om het buitengaan in de eerste 6 maanden zo veel mogelijk te beperken.

SONY DSC

Hoe pakken we het aan in de peutertijd? Wel, de behoeften aan autonomie, onafhankelijkheid, zelfontwikkeling, … zijn nog extra sterk aanwezig in de peutertijd. En dus is het nog extra belangrijk om de ruimtes zo in te richten dat ze veilig zijn voor kinderhandjes, en dat ze de mogelijkheid bieden om zelf aan die dingen te kunnen die het kind nodig heeft om zijn behoeften in te vullen. Voorbeelden zijn een laag tafeltje, en een lage stoel om te eten. Een Montessori leertoren in de keuren om te helpen koken. Een klein rekje in de keuken met de spullen die de peuter gebruikt om bijvoorbeeld te eten. Kleren die los zitten die ze zelf kunnen leren af- en aantrekken. Schoenen die ze zelf kunnen aantrekken en een kapstok op de hoogte van het kind.

Hannah geniet er zo van om ‘s ochtends zelf in- en uit de toren te klimmen om de pap te roeren, daarna zelf een kommetje en een lepeltje te pakken en de tafel te dekken voor zichzelf. Zelf rozijntjes in de pap te doen en als ze voldaan is om het kommetjes zelf naar de keuken te brengen. Zelf haar handen en mond schoonmaken met een nat washandje en vervolgens te helpen met zelf haar kleren aandoen. Doe schoenen die lukken al helemaal zelf, al komt er dikwijls nog een frustratiekreet bij kijken, en dan een glimlach van voldoening.

SONY DSC

 

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s